Lichtjes in de straten, kerstliedjes op de radio en plannen voor het kerstdiner. December kan veel gezelligheid met zich meebrengen. Maar misschien voel jij je helemaal niet zo feestelijk. Daar kunnen allerlei redenen voor zijn. Misschien is je relatie voorbij, is er iemand overleden of wonen dierbaren ver weg. Ook geldzorgen of ingewikkeld familiecontact kunnen meespelen. En soms voel je je somber zonder dat je precies weet waarom. Ook die kant hoort bij kerst, al zie je die minder vaak op de kerstkaart.
Als je opziet tegen de feestdagen, ben je zeker niet de enige. Uit onderzoek blijkt dat bijna één op de vier Nederlanders zich eenzaam voelt rond kerst. Terwijl overal gezelligheid en samenzijn centraal lijken te staan, kan het contrast met hoe jij je voelt extra groot zijn. Toch worstelen veel mensen met gevoelens als eenzaamheid, somberheid en gemis. Misschien vind je het lastig om daarover te praten, omdat het lijkt alsof je juist vrolijk zou moeten zijn. Maar je hoeft je niet anders voor te doen dan je je voelt.
Een beetje minder moeten
Juist rond kerst klinkt vaak het advies om iets leuks te gaan doen of gezelschap op te zoeken. Goed bedoeld, maar misschien heb je meer behoefte aan een luisterend oor, rust of stilte. Je hoeft niet op zoek naar iets om dankbaar voor te zijn als je verdrietig bent. Als je je eenzaam voelt, betekent dat niet dat je iets verkeerd doet.
In plaats van ‘Hoe maak ik hier een fijne kerst van?’ kun je jezelf ook vragen: ‘Waar heb ik vandaag behoefte aan?’ Misschien is dat contact, misschien rust. Het antwoord hoeft niet iets groots te zijn.
Een interessant feitje: Wist je dat we vroeger nog veel langer kerst vierden? Twee kerstdagen lijken misschien al een hele opgave, maar vroeger duurde het kerstfeest zelfs meerdere dagen. Tweede Kerstdag is een overblijfsel van die traditie. Het laat maar zien: hoe we kerst vieren, is door de eeuwen heen flink veranderd. Dus wie zegt dat jouw kerst er op een bepaalde manier uit moet zien?..
Kleine ideeën voor de feestdagen
- Maak de dag zo groot of klein als bij je past. Rondom kerst hangen vaak allerlei verwachtingen. Het moet gezellig zijn, bijzonder voelen en het liefst ook nog perfect verlopen. Maar wie bepaalt eigenlijk hoe kerst eruit moet zien? Probeer die verwachtingen wat los te laten en bedenk waar jij behoefte aan hebt. Alles mag met kerst! Er is geen goede of verkeerde manier om de kerstdagen door te brengen.
- Maak het thuis fijn voor jezelf. Breng je kerst alleen thuis door? Bedenk dan eens wat jij prettig vindt. Misschien kook je je lievelingsgerecht, trek je je fijnste pyjama aan en houd je een filmmarathon. Of misschien pak je een goed boek, maak je een lange wandeling of geniet je juist van een dag zonder plannen.
- Zoek contact op een manier die bij je past. Je hoeft niet meteen een hele middag af te spreken. Soms is een kort berichtje of telefoontje al fijn. Bijvoorbeeld: ‘Ik zie een beetje op tegen kerst. Heb je ergens deze dagen tijd om even te bellen?’ Je hoeft je niet vrolijker voor te doen dan je je voelt. Ook als je even niet lekker in je vel zit, mag je behoefte hebben aan contact en is het belangrijk dat je dit juist deelt en hier eerlijk over bent.
- Neem afstand van het perfecte plaatje. Rondom kerst lijkt het soms alsof iedereen het gezellig heeft. Op sociale media zie je vooral volle tafels, blije gezichten en sfeervolle momenten. Als die beelden je verdrietig maken of het gevoel geven dat jouw kerst anders zou moeten zijn, mag je daar best even afstand van nemen. Zet je meldingen uit of leg je telefoon weg. Vergeet niet dat je online vaak maar een klein stukje van iemands werkelijkheid ziet.
Toch zin in gezelschap?
Misschien heb je juist zin om onder de mensen te zijn, iets voor een ander te betekenen of er even op uit te gaan. Ook als je kerst anders doorbrengt dan je gewend bent, zijn er mogelijkheden om deze dagen op jouw manier in te vullen. Een paar ideeën:
- Schuif ergens aan voor een kerstdiner. Je hoeft niet zelf een volle tafel te organiseren om samen te eten. Via Eet Mee kun je je aanmelden om bij anderen aan te schuiven, ook tijdens de feestdagen. Het Leger des Heils organiseert door het hele land kerstactiviteiten, van gezamenlijke maaltijden tot een gezellig kopje koffie. Kijk wat er bij jou in de buurt te doen is.
- Doe iets voor een ander. Soms kan het fijn zijn om iets voor iemand anders te betekenen. Via NLvoorelkaar kun je zoeken naar vrijwilligerswerk in jouw omgeving, bijvoorbeeld rondom de feestdagen. Dat kan iets kleins zijn, zoals iemand gezelschap houden of helpen bij een activiteit.
- Ga samen wandelen. Even naar buiten, bewegen en misschien een goed gesprek voeren. Via Walk of Life kun je aansluiten bij wandelgroepen in jouw omgeving. Je kunt natuurlijk ook zelf iemand uitnodigen voor een wandeling.
- Trakteer jezelf op een uitje. Geen zin in een kerstviering, maar wel om iets te ondernemen? Bezoek een museum, ga naar de bioscoop of zoek een mooie theatervoorstelling uit. Ook tijdens de feestdagen zijn er locaties geopend. Kijk vooraf even naar de openingstijden en het programma.
Als je behoefte hebt aan een luisterend oor
Soms is een activiteit of afleiding niet waar je behoefte aan hebt, maar wil je gewoon even delen hoe het met je gaat. Je kunt iemand die je vertrouwt laten weten wat je nodig hebt. Is er op dat moment niemand beschikbaar, of praat je liever met iemand die je niet kent? Bij de Luisterlijn kun je dag en nacht anoniem terecht voor een gesprek via 088 0767 000. Je hoeft niet te wachten tot het niet meer gaat en je hoeft ook niet precies te weten wat je wilt zeggen.
Blijven somberheid of eenzaamheid je ook buiten de feestdagen bezighouden, of merk je dat het dagelijks leven steeds moeilijker wordt? Dan kun je met je huisarts bespreken welke steun bij je past. Je hoeft je gevoelens niet alleen te dragen.
Ook dit mag kerst zijn
Misschien zijn er straks fijne momenten. Misschien zijn het vooral dagen om doorheen te komen. Je hoeft van deze kerst geen bijzondere herinnering te maken. Er mag ruimte zijn voor gezelschap én stilte, voor een glimlach én verdriet. Hoe jouw dagen er ook uitzien: je hoeft niet te voldoen aan het perfecte kerstplaatje. Ook dit mag kerst zijn.
